تجارت پنهان و گاهی آشکار قاچاق کالا که با وجود تدابیر سلبی و فرهنگی همچنان ادامه دارد، زیان های فراوانی به اقتصاد داخلی به خصوص تولیدکننده های کشور وارد کرده است.

تولید کننده های داخلی با وجود مشکلات و کاستی ها، همچنان به فعالیت خود ادامه می دهند و دولت هم سعی می کند با ارائه طرح های حمایتی موانع تولید را کاهش دهد اما تداوم قاچاق ضربه بزرگی بر پیکره صدمه دیده تولید است و مانع شکوفا شدن توانمندی ها می شود.
در عصر کنونی، ورود کالاهای خارجی به یک بازار، به شکل قانونی، امری طبیعی است و چه بسا با افزایش انگیزه رقابت موجب ارتقای کیفیت تولیدات داخلی شود، اما ورود کالا به شیوه قاچاق و بدون پرداخت عوارض گمرکی به دلیل قیمت کمتر با استقبال بیشتری مواجه شده و تولیدکننده داخلی را از پا می اندازد.
معاون نظارت و بازرسی سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه این استان با توجه به موقعیت جغرافیایی خسارات زیادی از این پدیده دیده است، گفت: بخش عمده ای از گوشی تلفن همراه موجود در بازارهای استان به صورت غیررسمی وارد می شود.
اسماعیل عطاپور با اشاره به مشکلاتی که در زمینه مبارزه با قاچاق کالا در سطح عرضه وجود دارد، اظهارکرد: زمانی که کالای قاچاق در تمام فروشگاه های یک منطقه به فروش می رسد امر مبارزه با مشکل مواجه می شود.
وی با اشاره به مقاومت هایی که برای کنترل فروشگاه ها وجود دارد، گفت: به محض ورود نیروهای نظارتی به یک منطقه، تمام مغازه داران مطلع شده و اقدام به تعطیلی مغازه ها می کنند.
عطاپور از برنامه ریزی برای اجرای طرح ویژه نظارتی در استان به منظور پاکسازی مناطق آلوده به کالاهای قاچاق در زمینه های مختلف از جمله گوشی تلفن همراه، پوشاک، کیف و کفش، لوازم خانگی، دخانیات و لوازم بهداشتی و آرایشی خبرداد و گفت: اجرای موفق این طرح نیازمند همکاری نهادهای مختلف انتظامی و حقوقی است.
البته سرهنگ محمد علی بختیاری، فرمانده مرزبانی استان آذربایجان شرقی معتقد است با تجسس در بازار مشکل قاچاق حل نمی شود و باید مبارزه با این پدیده غیرقانونی را از مرزها شروع کرد.
فرماندار شهرستان ملکان هم با بیان اینکه این شهرستان به دلیل همجواری با استان های مرزی تبدیل به دروازه کالای قاچاق شده است، گفت: با تقویت اقدامات نظارتی و کنترلی در شهرستان های مرزی در سایر نقاط استان هم مشکلات کمتر می شود.
جهانگیر اسکندر زاده سرمایه گذاری غیرمولد و گرایش مردم به خرید کالاهای خارجی ارزان قیمت را از دلایل افزایش قاچاق عنوان کرد و گفت: در کنار تشدید مبارزه با قاچاق کالا، آگاه سازی جامعه نسبت به منافع استفاده از کالاهای داخلی ضروری است.
نکته ای که می بایست بیشتر مورد توجه قرار گیرد افزایش کیفیت کالاهای داخلی است که خواه و ناخواه موجب کاهش ورود کالای قاچاق می شود.
به هر حال به نظر می رسد به خاطر وجود مرزهای طولانی آبی و خاکی و سهولت تردد قاچاقچیان در کنار کمبود امکانات نیروی انتظامی و بی ثباتی کشورهای همسایه و وضعیت خاص اقتصادی آنان، جلوگیری از ورود کالای قاچاق به کشور مشکل باشد اما با تقویت تولید داخلی می توان انتظار موفقیت بیشتری در این خصوص داشت زیرا همان طور که قاچاق بر تولید داخلی اثرگذار است، بهبود کیفیت تولید داخل هم می تواند بر قاچاق موثر واقع شود.