پرداخت تسهیلات خوداشتغالی و اجرای طرح‌های اشتغال‌زایی در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های اقتصادی کشور تبدیل شده است؛ رویکردی که با هدف کاهش بیکاری، تقویت تولید خرد و توانمندسازی اقشار کم‌درآمد، در استان‌های مختلف از جمله آذربایجان‌شرقی دنبال می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بامداد تبریز به نقل از ایرنا، آذربایجان‌شرقی یکی از استان‌های صنعتی و تولیدی کشور است که از ظرفیت‌های متنوعی در بخش‌های صنعت، کشاورزی و خدمات برخوردار بوده و بستر مناسبی برای توسعه کسب‌وکارهای کوچک و خوداشتغالی محسوب می‌شود از این رو اجرای طرح‌های تسهیلات‌محور اشتغال در این استان باید مورد توجه جدی گرفته شود.

یکی از مشکلات مهم کسب و کارها، نقدینگی است که این امر با دریافت تسهلات بانکی قابل حل است. نقدینگی برای کسب و کارهای قدیمی یا نوپا که در حال انجام است و نیاز به مواد اولیه دارد و یا اشتغال‌هایی که هنوز پایه‌های آن نهاده نشده است، یک مقوله اساسی و مهم است که تامین آن در صورت بهره برداری صحیح به تقویت اشتغال جامعه کمک می‌کند.

وام‌های خوداشتغالی به‌ عنوان یکی از ابزارهای حمایتی دولت، نقش مؤثری در ایجاد فرصت‌های شغلی و تامین نقدینگی ایفا می‌کنند. این تسهیلات که اغلب با نرخ سود پایین و شرایط بازپرداخت مناسب پرداخت می‌شوند، امکان راه‌اندازی مشاغل خُرد، خانگی و خدماتی را برای متقاضیان فراهم می‌سازند.

نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی از مجریان اصلی طرح‌های خوداشتغالی به شمار می‌روند و با ارائه تسهیلات اشتغال‌زایی، زمینه ورود گروه‌های هدف به فعالیت‌های اقتصادی و کاهش وابستگی آنان به حمایت‌های مستمر را دنبال می‌کنند این رویه در آذربایجان شرقی نیز پیگیری می‌شود و توانمندی افراد تحت پوشش و نیازمند استان از این طریق مورد توجه است.

بخش قابل توجهی از این تسهیلات به ایجاد و تقویت مشاغل خانگی اختصاص یافته است؛ مشاغلی که با سرمایه اولیه محدود و اتکا به مهارت‌های فردی، می‌توانند نقش مهمی در تامین معیشت خانوارها و رونق اقتصاد محلی ایفا کنند. گاه این تسهیلات خُرد به کارآفرینی منجر می‌شود و گام‌های موثری را در اشتغالزایی بیشتر جوانان و افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی برمی‌دارد.

در مناطق روستایی و کمتر برخوردار آذربایجان‌شرقی نیز اجرای طرح‌های خوداشتغالی به‌عنوان یکی از راهکارهای ایجاد اشتغال در محل سکونت مطرح است و می‌تواند ضمن تثبیت جمعیت، از مهاجرت نیروی کار به شهرهای بزرگ جلوگیری کند.

آیا فقط پرداخت تسهیلات کمک کننده است؟

موفقیت تسهیلات خوداشتغالی صرفا به پرداخت منابع مالی محدود نمی‌شود بلکه آموزش مهارت‌های فنی، مشاوره‌های کسب‌ وکار و نظارت بر اجرای طرح‌ها، نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری این مشاغل دارد.

وقتی افراد دریافت کننده تسهیلات، مهارت و توانایی لازم برای راه اندازی یک شغل و کسب و کار برای خود نداشته باشند، کارایی تسهیلات خوداشتغالی از بین می‌رود و صرفا به هدررفت منابع و فرصت‌های اشتغالزایی برای افراد توانمند منجر می‌شود، از این رو برگزاری دوره‌های مهارت افزایی برای آن‌ها الزام است.

موضوع دیگری که در بحث تسهیلات خوداشتغالی جهت بهره برداری هرچه بهتر افراد مطرح می‌شود، هدایت تسهیلات به سمت فعالیت‌هایی است که با ظرفیت‌های بومی، نیاز بازار و مزیت‌های نسبی هر منطقه همخوانی بیشتری دارند. این اقدام می‌تواند اثربخشی طرح‌های اشتغال‌زایی را افزایش دهد و از هدررفت منابع جلوگیری کند.

آذربایجان‌شرقی با برخورداری از نیروی انسانی ماهر، سابقه تولیدی و زیرساخت‌های صنعتی، ظرفیت بالایی دارد تا تسهیلات خوداشتغالی را به سمت مشاغل با ارزش افزوده بالاتر و پیوندخورده با زنجیره‌های تولید سوق دهد.

در این میان، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، بانک‌ها و نهادهای حمایتی در تسهیل فرآیند پرداخت تسهیلات و رفع موانع پیش روی متقاضیان، از عوامل موثر در افزایش اعتماد عمومی و موفقیت این طرح‌ها به شمار می‌رود.

تجربه اجرای طرح‌های خوداشتغالی در آذربایجان‌شرقی نشان می‌دهد که ترکیب حمایت مالی، توانمندسازی مهارتی و برنامه‌ریزی هدفمند، می‌تواند مسیر ایجاد اشتغال پایدار و تقویت اقتصاد محلی را هموار کند؛ مسیری که تداوم و نظارت مستمر بر آن، نقش مهمی در آینده اقتصادی استان خواهد داشت.

تقویت اقتصاد محلی با تقویت تسهیلات

دولت چهاردهم یکی از اولویت‌ها و برنامه‌های خود در زمینه کمک به اشتغالزایی و توانمندسازی مردم و هم‌چنین معیشت آن‌ها را تقویت اقتصاد محلی قرار داده است.

یکی از ارکان اصلی عملی شدن این هدف، رشد تسهیلات خُرد برای اشتغالزایی و خوداشتغالی مردم به خصوص در شهرها و روستاهای محروم است که در کنار تقویت معیشت و ایجاد کسب و کار برای آن‌ها به ارتقای انگیزه نیز کمک می‌کند.

سهم ۳.۵ همتی تسهیلات اشتغال آذربایجان شرقی از بودجه

میکائیل ملازاده، مدیرکل اشتغال و سرمایه گذاری استاندار آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با ایرنا، اظهار کرد: ۲ مدل تسهیلات در کل کشور برای بحث اشتغالزایی پرداخت می‌شود که مورد نخست مربوط به بنگاه‌های اقتصادی بزرگ مقیاس در قالب تبصره ۱۸ است و در این راستا ۱.۳ همت(۱۳ هزار میلیارد ریال) در اختیار این بنگاه‌ها در استان قرار می‌گیرد تا طرح‌های خود را تمام کنند.

وی افزود: مورد دوم تسهیلات مربوط به جوانان، دهک‌های پایین جامعه و افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی در قالب تبصره ۱۵ می‌شود که در راستای توانمندسازی این افراد انجام می‌گیرد.

وی ادامه داد: تسهلات مربوط به جوانان و نهادهای حمایتی از طریق ۱۳ نهاد واگذاری می‌شود و اغلب به صورت پرداخت وام سریع است یعنی بعد از ثبتنام فرد در سامانه و در صورت تایید شرایط وی بعد از ارزیابی، وام به حساب متقاضی پرداخت می‌شود.

ملازاده با بیان این‌که متقاضیان بعد از دریافت وام و حین و بعد از اتمام مراحل ایجاد کسب و کار رصد می‌شوند، گفت: مبلغ این تسهیلات پایین و در حدود ۳۰۰ میلیون تومان به ازای هر شخص است که در تلاش و رایزنی برای ارتقای مبلغ آن هستیم؛ هم‌چنین مبلغ پنج میلیارد تومان برای بنگاه‌های اقتصادی به عنوان سهم کارفرمایی در ازای کارآفرینی و جذب نیروی کار درنظر گرفته شده است.

وی افزود: تسهیلات این بخش به ۲ صورت استانی و ملی پرداخت می‌شود که اعتبار استانی از ۲ محل جزء ۱.۷ و ۲.۷ بند ب تبصره ۱۵ بوده و از اعتبار ملی نیز حدود ۳.۵ همت(۳۵ هزار میلیارد ریال) سهم استان ما است.

ایجاد ۱۸ هزار و ۴۳۳ اشتغال در سال ۱۴۰۴/ مسیر اشتغال پایدار از تسهیلات هدفمند می‌گذرد

بهزاد غفاری، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با ایرنا، اظهار کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا امروز تعداد۱۸ هزار و ۴۳۳ اشتغال در سطح استان ایجاد شده است که اغلب این اشتغال‌ها از طریق ارائه تسهیلات و اشتغال مستقیم در واحدهای متوسط و کوچک بوده است.

وی افزود: طی یک سال اخیر تعداد ۱۷ هزار و ۱۴۸ مورد کسب و کار کوچک نیز در استان راه اندازی شده است.

وی ادامه داد: میزان تسهیلات مشاغل خانگی ابلاغ شده استان در سال جاری سه هزار و ۸۸۰ میلیارد ریال بوده که از طریق ۹ بانک و از محل منابع جزء ۱.۷ و ۲.۷ بند ب تبصره ۱۵ قانون بودجه ۱۴۰۴ باید پرداخت شود.

غفاری گفت: طرح‌های مصوب برای تمامی این میزان تسهیلات ابلاغی، شناسایی و به بانک رفته است اما تا امروز نزدیک به ۹۰ میلیارد تومان از این تسهیلات پرداخت شده و برای ۸۲۳ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده است که درحال پیگیری برای افزایش پرداخت‌ها از سوی بانک‌ها هستیم.

تجربه آذربایجان‌شرقی نشان می‌دهد که ترکیب حمایت مالی، توانمندسازی مهارتی و هماهنگی نهادی می‌تواند مسیر ایجاد اشتغال پایدار و تقویت اقتصاد محلی را هموار کند. تسهیلات خوداشتغالی، اگر به‌درستی هدایت شود، نه‌تنها ابزاری حمایتی بلکه یک سرمایه‌گذاری اجتماعی و اقتصادی خواهد بود؛ سرمایه‌گذاری‌ای که تداوم آن، نقش مهمی در آینده معیشتی استان ایفا می‌کند.