وارد پاساژ که شدم، روی مغازه نوشته شده بود “مغازه تا یک ساعت بسته است” اما تا دم در مغازه پر شده از آدم ها، یکی پس از دیگری وارد می‌شود؛ اینجا دکان نانوایی یا فروشگاه زنجیره‌ای نیست، اینجا دکان مردی است که حدود ۱۵ سال است، به رمالی مشغول است؛ شغلی که امروزه شاید دست کمی از کلاهبرداری نداشته باشد.

به گزارش ایسنا، منطقه آذربایجان‌شرقی، این دعانویس، ۷۰ ساله به نظر می‌رسد و چنان با اعتمادبه نفس تمام برای مراجعان پیشگویی می‌کند که گویی چشم بصیرت دارد؛ اما نه، اینجا حال و هوای عجیبی دارد؛ فارغ از معنویات و ایمان..! احساس تلخی که شاید در هیچ کجا احساس نشود.

یک زن به همراه دخترش، روبه‌روی رمال نشسته است، از اتفاقی که چندسال پیش برایشان افتاده بود و توسط دعای این فالگیر ختم بخیر شده بود می‌گوید و چنان منتظر رسیدن نوبت فال خود است که گویی گره تمامی مشکلات در دستان این مرد نهفته است.

مشتری اول کارش تمام شده و چشمان من خیره به آن‌هاست تا ببینم قیمت یک دعا نوشتن چند است؛ در این حال زن ۵۰ هزار تومن حق‌الزحمه ی رمال را می‌دهد و باز هم بر شدت تعجب من افزوده می‌شود؛ چرا که قیمت یک دعا نوشتن شاید برابر همان پولی باشد که همسر این زن برای به دست آوردنش زحمت زیادی کشیده است و اینجا چه ساده با ساده‌لوحی تمام، پول‌های مردم به تاراج می‌رود؛ بی‌آنکه اخمی در چهره‌هایشان دیده شود.

در این میان زنی که بچه‌اش را بغل کرده و خود را به سرعت به مغازه می‌رساند و با التماس تمام فوری بودن مسئله‌اش را مطرح می‌کند، دیگران به او اجازه می‌دهند که زودتر فال او گرفته شود، زن جلو رفت و نفس نفس زنان به دعا نویس گفت: همسرم می‌خواهد شغل خود را تغییر دهد، آیا خیر است؟ فال‌گیر در جواب از او شماره خواست، زن عددی را گفت و سپس فال‌گیر با قاطعیت تمام گفت این کار نامبارک است.

لحظه لحظه بر تعجب من افزوده می‌شد که زن بلافاصله با همسرش تماس گرفت و گفت که قضیه را منتفی کند و همسرش نیز بی‌هیچ سوالی پاسخ مثبت داد، و خدا می‌داند که چگونه چوب این همه خرافی‌گری را خواهند خورد..!

گفتنی است؛ چیزی که در طول حیات بشر همواره وجود داشته متوسل شدن به خرافات و موضوعات غیرعقلانی بوده است؛ این موضوع سایه‌ی سنگین خود را در طول تاریخ بر حیات بشر انداخته است و حتی برخی از افراد نیز شدیدا آن را در زندگی خود دخیل دانسته‌اند.

یک کارشناس مسائل مذهبی در این خصوص در گفت‌و گو با خبرنگار ایسنا اظهار کرد: زمانی که افراد تعقل و منطق را کنار می‌گذارند، در نتیجه به سمت خرافه و رمالی گرایش پیدا کرده و امور خود را به دست رمالان می‎سپارند.

حجت‌الاسلام رحیم هم‌زبان افزود: درست است که در روایات ما نیز استخاره وجود دارد؛ اما این کار دارای شرایطی بوده و باید ابتدا به تدبیر، تعقل، مشاوره متوسل شده و سپس اگر در مورد موضوعی به نتیجه نرسیدند به استخاره روی آورند؛ در حالی که اگر عنصر تدبیر، تعقل و مشاوره رعایت نشود در این مورد استخاره نیز جایز نخواهد بود.

وی ادامه داد: رمالان و دعانویسان امروزه با روش‌ها و راه‌های مختلف و گاها غیرشرعی اقدام به دعانویسی و رمالی می‌کنند و در ازای دعا و پیش‌گویی خود نیز مبالغ هنگفتی را دریافت می‌کنند که این اقدام گناه بوده و خلاف شرع است.

وی تاکید کرد: ۹۹درصد گفته‌ها، پیشگویی‌ها و نوشته‌های رمالان و دعانویسان غیرصحیح بوده و مراجعه به آن‌ها نیز هرگز مورد تایید نیست؛ چرا که این افراد نه تنها به فکر حل مشکلات مردم نیستند بلکه تنها به فکر سودجویی و کسب درآمدهای کلان از این طریق می‎باشند.

این کارشناس مسائل مذهبی خاطرنشان کرد: در برخی از موارد این دعانویسان از دعاها و یا آیات قرآنی استفاده می‎کنند که این عمل فی نفسه اشکالی نداشته اما چون این کار به عنوان منبع درآمدی بر خود دانسته و در ازای آن مبلغ زیادی دریافت می‎کنند از این رو این عمل گناه می‎باشد.

وی توصیه کرد: مردم به جای مراجعه به رمالان و دعانویسان، باید به درگاه خداوند متوسل شده و خودشان نیز در جهت حل مشکلات تلاش کرده و راه چاره را با استفاده از عقلانیت، مشاوره و تدبیر جست‌وجو کنند.

یک روانپزشک نیز در خصوص رمالی و تسلط روح خرافه در ایمان فرد، اظهار کرد: کار خرافه این است که انسان را گمراه کرده و به نوعی به شرک دچار می‌کند؛ چرا که فرد با ناامیدی از رحمت خداوند دست به دامن دعانویسان و پیشگویان شده و در جهت خواسته‌های آنان قدم برمیدارد.

فرخ بخت‌شادی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه آذربایجان‌شرقی، با بیان اینکه خرافه و مراجعه به رمال و دعانویس در جامعه ما شایع شده و در روستاها نیز شیوع بیشتری دارد، افزود: معمولا افرادی به این سمت گرایش پیدا می‌کنند که دارای ایمان ضعیفی بوده و به جای توسل به خداوند، چشم امید خود را به دستان دعانویس می‌دهند.

وی با ابراز تاسف، بیان کرد: طبق تحقیقات به عمل آمده حدود ۵۰ درصد مردم شهر ما به رمالان و دعانویسان در جهت پیش‌گویی و حل مشکلات خود روی می‌آورند.

وی گفت: به منظور آگاهی دادن به افراد و همچنین ریشه کن کردن خرافه‌پرستی و رمالی و… در جامعه لازم است که در این خصوص فرهنگ‌سازی مداوم و برنامه‌ریزی شود؛ چرا که در برخی از موارد این موضوع در باورهای عمیق فرد ریشه دارد.

بخت‌شادی با اشاره به اینکه فرهنگ‌سازی مسئله‌ای است که در بلند مدت نتیجه می‌دهد، ادامه داد: با توجه به اینکه در سال‌های گذشته صداوسیما با برنامه‌ریزی در خصوص مصرف بهینه تبلیغ و فرهنگ‌سازی کرد، این پروسه ۵ الی ۶ سال طول کشید و صدا و سیما نیز با راه‌های مختلف این کار را به مردم آموزش داد و فرهنگ مصرف بهینه را در جامعه جا افتاده کرد.

وی در این خصوص ادامه داد: در مورد رمالی و خرافه‌گرایی نیز این موضوع صدق می‌کند؛ چرا که می‌توان در طول یک دوره‌ی زمانی مشخص با برنامه‌ها و طرح‌های مختلف این موضوع مورد کنکاش قرار گیرد و عوام‌فریب بودن آن را در ذهن‌ مردم جا انداخت.

این روانپزشک گفت: در این خصوص باید از همان بدو مدرسه فرهنگ‌سازی انجام شود و فضایی ایجاد شود که تدریجا این موضع اعتبار خود را از دست بدهد.

وی تاکید کرد: فرهنگ‌سازی در خصوص این موضوع پیچیده، زمان‌بر، سخت و سنگین، هزینه‌بر و حوصله‌بر بوده و باید در این خصوص تلاش زیادی انجام شود.

بر اساس آنچه گفته شد؛ نفوذ روح خرافه در جامعه، عقلانیت را کم‌رنگ‌تر کرده و بازار سودجویان این عرصه نیز داغ می‌کند و افراد را نیز از لحاظ روحی دچار نگرانی کرده و روان آدمی را افسرده می‎کند؛ از این‌رو نیاز است که در این خصوص فرهنگ‌سازی شده و چاره‌ای اندیشیده شود!

گزارش از مهری هاشم زاده خبرنگار ایسنا در آذربایجان‌شرقی