ایرنا – شهردار به عنوان عالی ترین مقام شهرداری که نهادی عمومی، غیردولتی و محلی است در بیشتر شهرهای جهان به طور مستقیم از سوی مردم انتخاب می شود اما در ایران و برخی از کشورها یا از طریق شوراهای اسلامی یا از سوی دولت انتخاب و معرفی می شوند.
به گزارش ایرنا، انتخاب مستقیم شهردار از سوی مردم تابع قوانینی است که بدون فراهم شدن آن، این امر میسر نمی شود و برای آنکه مردم سرنوشت شهر خود را به طور مستقیم تعیین کنند، این قوانین حتما باید ایجاد و یا قوانین موجود باید اصلاح شود.
شهرام دبیری، رئیس شورای شهر تبریز در مورد انتخاب مستقیم شهردار با رای مردم اظهار کرد: این رویه در بیشتر کشورهای خارجی جا افتاده و افراد به صورت حزبی و یا مستقل در این انتخابات شرکت کرده و سکان هدایت شهر را با رای مستقیم مردم برعهده می گیرند.
وی افزود: البته این امکان هنوز در ایران وجود ندارد و شرایط و امکانات انجام آن مهیا نیست.
دبیری خاطرنشان کرد: معیار خاصی برای انتخاب مستقیم شهردار از سوی مردم در ایران وجود ندارد و حزبی نیست تا نامزد خود را معرفی کند.
وی افزود: به عنوان مثال اگر قرار باشد در تبریز شهردار به طور مستقیم از سوی مردم انتخاب شود، بیش از ۲۰۰ یا ۳۰۰ نفر نامزد می شوند و برای کاهش این تعداد حتما فیلترینگ صورت گیرد که در این حالت نیز نهاد فیلتر کننده به صورت خودکار تعیین کننده شهردار خواهد بود.
وی گفت: مردم برای آنکه شهردار خود را انتخاب کنند شناخت و ذهنیت کافی ندارند، از این رو فعلا زود است که انتخاب شهردار را به طور مستقیم به مردم واگذار کنیم.
دبیری افزود: در حال حاضر انتخاب شهردار توسط شورا ایرادی ندارد و در دوره های گذشته به ثبات مدیریت شهری منجر شده است.
وی خاطرنشان کرد: البته مشکلاتی نیز در برخی شوراها وجود دارد که قابل حل است و از نظر من در زمان حال باید روند فعلی انتخاب شهردار ادامه یابد.

** انتخاب مستقیم شهردار مستلزم ایجاد احزاب واقعی است
محمدحسین جعفری، نایب رئیس شورای شهر تبریز نیز با بیان اینکه انتخاب شهردار با رای مستقیم مردم نکات مثبت زیادی دارد، گفت: این امر مستلزم اصلاح قوانین است و زمانی که اشخاص می توانند با صرف هزینه های بسیار، رای لازم را به دست بیاورند، واگذاری انتخاب مستقیم شهردار به مردم جایز نیست و خسارات جبران ناپذیری به شهر وارد می کند.
وی افزود: روند فعلی در انتخاب شهردار توسط شورا باید ادامه یابد تا شرایط و امکانات برای سپردن انتخاب مستقیم به مردم فراهم شود.
جعفری گفت: در ایران احزاب از معنا و جایگاه واقعی برخوردار نیستند و تا این جایگاه حاصل نشود نمی توان انتظار نتیجه ای مطلوب از انتخابات داشت.
وی افزود: احزاب در ایران جامعیت ندارند و عملکرد نقطه ای دارند و فعلا زود است که انتخاب شهردار از طریق رای مستقیم مردم صورت گیرد.

** انتخاب مستقیم شهردار در فقدان احزاب مردم ساخت مطلوب نیست
فرماندار شهرستان تبریز نیز با بیان اینکه در جمهوری اسلامی شهرداری ها باید بر اساس وسعت و جمعیت درجه بندی شوند، گفت: متناسب با درجه شهرداری ها، باید در خصوص آنها تصمیم گرفته شود.
رحیم شهرتی فر افزود: در جایی که شهرداری ها نیازمند کمک و مساعدت دولت هستند شهرداری های آن باید نیمه دولتی تلقی شود و دولت نیز در انتخاب شهردار تاثیرگذار باشد.
وی خاطرنشان کرد: در شهرهای بزرگ نیز که شهرداری ها دارای امکانات وسیعی هستند باید در راستای مدیریت واحد شهری، بخشی از ادارات و وظایف فعلی دولت از جمله شرکت های خدمات رسانی همچون آب، برق و گاز و راهنمایی رانندگی به شهرداری ها واگذار شود.
وی در مورد انتخاب مستقیم شهردار از سوی مردم اظهار کرد: شخصا عقیده دارم تا زمانی که احزاب سیاسی واقعی و حزب های مردم ساخت شکل نگیرد هرگونه نتیجه انتخابات، نتیجه اش به نوعی ریسک محسوب می شود.
شهرتی فر گفت: برای تحقق این امر ابتدا باید درباره الزامات آن فکری شود و احزاب سیاسی مقتدر فعال شود البته در حال حاضر حزب هایی داریم که حزب های شب انتخابات هستند.
وی پیشنهاد کرد که ابتدا الزامات انتخابات مطلوب و آسیب شناسی انتخابات مد نظر قرار گیرد و اصلاحات لازم در این زمینه انجام شود.
شهرتی فر گفت: انتخابات نماد دمکراسی است و نظام جمهوری اسلامی با برگزاری انتخابات متعدد، امتحان دمکراسی را به خوبی پس داده اما شیوه برگزاری نیازمند بازنگری و تطبیق با معیارهای مردم سالاری واقعی و قوانین مربوط به انتخابات است که باید با فرهنگ ایرانی و اسلامیو نیازهای بومی جامعه تنظیم شود.
وی افزود: در صورتی که این امر محقق شود برآیند انتخابات نخبه پروری و انتخاب نخبگان و افراد متعهد و با دانش خواهد بود.
به گزارش ایرنا، موضوعی که در این میان نمود می کند این است که انتخاب مستقیم شهردار از سوی مردم، مستلزم فراهم شدن شرایط و ساختارهای است که تنها با وضع قوانین جدید و اصلاح قوانین موجود در زمینه انتخابات میسر می شود.
گزارش از: عیسی عطاپور